Mesane Sarkması (Sistosel) ve Pelvik Organ Prolapsusu: Belirtiler ve Tedavi
Mesane sarkması (sistosel), mesanenin vajina ön duvarına doğru sarkmasıdır. Pelvik taban kaslarının zayıflaması sonucu oluşur. Robotik sakrokolpopeksi ile kalıcı tedavi mümkündür.
Mesane Sarkması (Sistosel) Nedir?
Mesane sarkması veya sistosel, mesanenin vajina ön duvarına doğru sarkması durumudur. Pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması sonucu mesane normal konumunu kaybeder ve vajinaya doğru yer değiştirir. Bu durum pelvik organ prolapsusu (POP) kapsamında değerlendirilir.
Kadınların yaklaşık %50'si hayatlarının bir döneminde pelvik organ sarkması yaşar. Doğum, yaşlanma ve menopoz en önemli risk faktörleridir.
Pelvik Organ Prolapsusu Türleri
- Sistosel (Anterior prolapsus): Mesane sarkması
- Rektosel (Posterior prolapsus): Rektum sarkması
- Uterus prolapsusu: Rahim sarkması
- Vajinal kaf prolapsusu: Histerektomi sonrası vajina üst kısmının sarkması
- Enterosel: İnce barsağın pelvik tabana sarkması
Belirtileri
- Vajinal dolgunluk hissi: "Aşağı doğru bir şeyin düştüğü" hissi
- Vajinada ele gelen şişlik veya kitle
- İdrar sorunları: Sık idrara çıkma, zorlanarak işeme, tam boşaltamama hissi
- Stres inkontinans: Öksürme, hapşırma, gülme ile idrar kaçırma
- Cinsel ilişkide sorun: Ağrı, hissizlik, memnuniyetsizlik
- Bel ve pelvik ağrı: Uzun süre ayakta durunca artar
- Kabızlık: Rektosel durumunda dışkılama güçlüğü
Derecelendirme
- Evre 1 (Hafif): Mesane hafif sarkık, vajina girişine ulaşmaz
- Evre 2 (Orta): Mesane vajina girişi hizasına sarkar
- Evre 3 (İleri): Mesane vajina dışına çıkar
- Evre 4 (Tam prolapsus): Tüm mesane vajina dışında
Risk Faktörleri
- Vajinal doğum (özellikle zor doğum, iri bebek)
- Çoklu doğum
- Menopoz (östrojen düşüşü)
- Obezite
- Kronik kabızlık
- Kronik öksürük
- Ağır kaldırma
- Histerektomi öyküsü
- Genetik yatkınlık (kollajen zayıflığı)
Tanı
- Pelvik muayene: Ağırlık hisseden POP-Q derecelendirmesi
- Ürodinami: İdrar fonksiyonunun değerlendirilmesi
- Pelvik MR: Detaylı anatomik değerlendirme
- Defekografi: Rektosel değerlendirmesi
Tedavi Seçenekleri
Konservatif Tedavi
- Kegel egzersizleri: Pelvik taban kaslarını güçlendirme
- Pesser: Vajinaya yerleştirilen destek cihazı
- Östrojen tedavisi: Lokal krem/ovül ile doku güçlendirme
- Yaşam tarzı: Kilo verme, kabızlık tedavisi
Cerrahi Tedavi
Robotik Sakrokolpopeksi (Altın Standart)
Robotik sakrokolpopeksi, pelvik organ sarkmasının cerrahi tedavisinde altın standart olarak kabul edilen yöntemdir. Da Vinci robotik sistemi ile gerçekleştirilen bu ameliyatta:
- Sentetik mesh (yama) ile vajina ön ve arka duvarı desteklenir
- Mesh, sakrum (kuyruk sokumu kemiği) üzerindeki promontorium'a sabitlenir
- Tüm pelvik organlar anatomik pozisyonlarına geri getirilir
- Robotik cerrahi sayesinde 4-5 küçük delikten yapılır (açık kesi yok)
Başarı oranı: %90-95 (10 yıllık takipte)
Diğer Cerrahi Seçenekler
- Ön kolporafi: Vajinal yoldan mesane tamiri (nüks oranı yüksek)
- Vajinal mesh: FDA kısıtlamaları nedeniyle artık önerilmiyor
- Native doku tamiri: Hasta kendi dokusu ile onarım
Robotik Sakrokolpopeksi Avantajları
- Açık cerrahiye göre çok daha az ağrı
- 1-2 gün hastane yatışı
- Hızlı iyileşme (2-3 hafta)
- Düşük nüks oranı
- Cinsel fonksiyonun korunması
- Eş zamanlı inkontinans cerrahisi yapılabilir
