HoLEP Lazer Prostat Ameliyatı: Nedir ve Kimlere Uygundur?

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Muayenede en sık duyduğum cümlelerden biri şöyledir: “Doktor, geceleri en az üç dört kez tuvalete kalkıyorum ve idrar akışım artık eskisi kadar güçlü değil.” Bu şikâyetlerin arkasında çoğu zaman iyi huylu prostat büyümesi (BPH) bulunur. Belirli bir yaştan sonra birçok erkek bu sorunla karşılaşır. İlaç tedavisi bir süre yardımcı olabilir; ancak bazı hastalarda yeterli olmaz ve cerrahi tedavi gerekir.

Bu yazıda, prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde uzun yıllardır uyguladığım yöntemlerden biri olan HoLEP lazer ameliyatını, hastalarımın en sık sorduğu sorular üzerinden anlatmak istiyorum.

HoLEP nedir?

HoLEP, Holmium Laser Enucleation of the Prostate ifadesinin kısaltmasıdır; yani holmiyum lazerle prostat enükleasyonu anlamına gelir. İşlem idrar kanalından gerçekleştirilir ve ciltte kesi yapılmaz. Holmiyum lazer enerjisi kullanılarak büyümüş prostat dokusu dış kapsülden ayrılır.

Bunu hastalarıma şöyle açıklıyorum: Prostatı bir portakal gibi düşünün. HoLEP sırasında kabuk yerinde kalırken iç kısım bütün hâlinde çıkarılır. Alınan doku mesaneye taşınır, ardından morselatör adı verilen özel bir aletle parçalanıp dışarı alınır. Daha sonra patolojik incelemeye gönderilir. Böylece gizli bir prostat kanseri bulunup bulunmadığı da anlaşılabilir.

HoLEP’e kısa bakış

HoLEP diğer yöntemlerden nasıl ayrılır?

Klasik TUR-P yönteminde doku küçük parçalar hâlinde çıkarılır. Çok büyük prostatlarda açık ameliyat uzun yıllar tek seçenek kabul edilmiştir. HoLEP, iki yaklaşımın avantajlarını bir araya getirir: Açık ameliyattaki kadar kapsamlı doku çıkarılmasını sağlarken kapalı bir yöntemin konforunu da sunar.

Bana göre HoLEP’in başlıca avantajları şunlardır:

• Prostatın büyüklüğünden bağımsız olarak uygulanabilir. Çok büyük prostatlar bile açık ameliyata gerek kalmadan tedavi edilebilir.
• Kanama riski düşüktür. Lazer dokuyu keserken damarları da mühürler. Bu, kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalar için özellikle önemlidir.
• Hastanede kalış ve sonda kullanma süresi kısadır. Hastalar genellikle günlük yaşamlarına kısa sürede dönebilir.
• Yeniden müdahale gereksinimi düşüktür. Büyümüş doku tamamen çıkarıldığı için tekrar ameliyat nadiren gerekir.
• Doku incelemesi yapılabilir. Çıkarılan materyalin tamamı patolojik incelemeye gönderilir.

Prostat büyümesinde HoLEP dışında, uygun hastalarda Rezum su buharı tedavisi ve büyük prostatlarda RAPA robotik adenomektomi gibi seçenekler de bulunur. Hangi yöntemin uygun olduğu kişiye göre belirlenir.

HoLEP kimlere uygulanır?

Her hastayı bireysel olarak değerlendiriyorum. Genel olarak HoLEP şu hasta grupları için uygundur:

1. İlaç tedavisine rağmen şikâyetleri sürenler: sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, zayıf idrar akışı veya mesanenin tam boşalmadığı hissi devam edenler.
2. İdrar retansiyonu yaşayanlar: özellikle sürekli sonda kullanmak zorunda kalan hastalar.
3. Prostatı çok büyük olanlar: geçmişte açık ameliyat önerilmiş hastalar.
4. Prostat büyümesine bağlı komplikasyon gelişenler: tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları, idrarda kan veya böbrek fonksiyonlarında bozulma yaşayanlar.
5. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar: diğer yöntemlerin kanama açısından daha yüksek risk taşıdığı hastalar.
6. Uzun süre ilaç kullanmak istemeyenler: ömür boyu ilaç kullanımı yerine cerrahi tedaviyi tercih edenler.

Nihai karar; muayene, idrar akım testi, ultrason ve gerekli tetkiklerden sonra verilir. Gerektiğinde PSA testi ile prostat kanseri olasılığı da değerlendirilir. Yaş, genel sağlık durumu ve hastanın beklentileri bu değerlendirmede belirleyicidir.

Ameliyat nasıl gerçekleştirilir?

Ameliyat genel ya da spinal anestezi altında yapılır. Süresi prostatın büyüklüğüne bağlıdır. Cilt kesisi yapılmadığı için ameliyat sonrası ağrı genellikle hafiftir.

İşlemden sonra mesaneye kısa süreli bir sonda yerleştirilir. Sonda çıkarıldıktan sonra hastalarımın çoğu, daha ilk günlerde idrar akışında belirgin bir iyileşme fark eder. Bu, mesleğimde beni en çok mutlu eden anlardan biridir.

İyileşme döneminde nelere dikkat edilmelidir?

İlk haftalarda idrar yaparken hafif yanma, daha sık idrara çıkma veya zaman zaman idrarda az miktarda kan görülmesi mümkündür. Bunlar iyileşmenin olağan belirtileridir ve zamanla geçer. Hastalarıma şu önerilerde bulunuyorum:

• Yeterli miktarda sıvı tüketin.
• İlk haftalarda ağır kaldırmaktan ve yoğun fiziksel aktivitelerden kaçının.
• Kabızlığı önleyin ve aşırı ıkınmaktan kaçının.
• Kontrol muayenelerinizi aksatmayın.

Bazı hastalarda geçici idrar kaçırma görülebilir. Bu durum çoğunlukla kısa sürede düzelir. Pelvik taban egzersizleri iyileşmeyi hızlandırabilir.

Ameliyat cinsel işlevleri etkiler mi?

Bu konu hastalarımı özellikle endişelendirir. HoLEP sonrasında sertleşme işlevi genellikle korunur. Bununla birlikte, prostat ameliyatlarının çoğunda olduğu gibi retrograd ejakülasyon sık görülür. Bu durumda meni dışarı çıkmak yerine mesaneye gider. Sağlık açısından tehlikeli değildir; ancak çocuk sahibi olmayı planlayan hastalarla ameliyat öncesinde ayrıntılı olarak konuşulmalıdır.

Sonuç

Prostat büyümesi yaşam kalitesini zaman içinde azaltabilir. Gece uykusunun bölünmesi, sürekli tuvalet bulma kaygısı ve mesanenin tam boşalmadığı hissi günlük yaşamı giderek daha fazla etkiler. Bu şikâyetleri “yaşın doğal sonucu” olarak kabullenmenizi istemiyorum. Doğru değerlendirme ve uygun tedaviyle daha rahat bir yaşama dönmek çoğu zaman mümkündür.

HoLEP değerlendirmesi ve ameliyatlarını İzmir’de, Medicana International İzmir Hastanesi Üroloji Bölümü’nde gerçekleştiriyorum. Muayene için randevu ve iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz.

Yazar: Prof. Dr. Orçun Çelik

Üroloji profesörü; ürolojik onkoloji ve robotik cerrahi alanlarında çalışmaktadır. Medicana International İzmir Hastanesi Üroloji Bölümü‘nde hasta kabul etmektedir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize danışınız. Randevu ve iletişim