Varikosel Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Kısaca: Varikosel, testis toplardamarlarının genişlemesidir. Erkek kısırlığının en sık nedenlerinden biridir. Tedavi seçenekleri arasında mikrocerrahi varikoselektomi yer alır.
Varikosel Nedir?
Varikosel, testislerdeki toplardamarların (pampiniform pleksus) anormal şekilde genişlemesi ve kıvrımlanmasıdır. Bacaklardaki varise benzer şekilde, testis venlerinde kanın geriye kaçması sonucu oluşur. Erkeklerin yaklaşık %15-20’sinde görülür ve erkek kısırlığının en yaygın tedavi edilebilir nedenidir.
Varikosel %90 oranında sol tarafta görülür. Bu durum sol testis veninin anatomik yapısıyla ilgilidir; sol testis veni sol böbrek venine dik açıyla döküldüğünden kanın geriye kaçması daha kolaydır.
Varikosel Belirtileri
Varikosel çoğu zaman belirti vermez ve rutin muayenede veya kısırlık araştırması sırasında tesadüfen saptanır. Belirti verdiğinde:
- Testiste künt ağrı: Özellikle uzun süre ayakta kaldıktan sonra, gün sonuna doğru artar
- Testiste ağırlık hissi: Egzersiz veya sıcak havada belirginleşir
- Testis üzerinde kitle hissi: “Kurtçuk yumağı” olarak tanımlanan şişlik
- Testis küçülmesi (atrofi): Etkilenen tarafta testis boyutunda azalma
- Kısırlık: Sperm sayısı ve kalitesinde düşüş
Belirtiler genellikle yatarken azalır, ayaktayken ve fiziksel aktivite ile artar.
Varikosel Dereceleri
- Grade 1 (Subklinik): Sadece ultrasonla tespit edilir, muayenede ele gelmez
- Grade 2: Karına baskı yapılarak (Valsalva manevrası) ele gelir
- Grade 3: Normal muayenede gözle görülür ve ele gelir
Varikosel Kısırlığa Nasıl Yol Açar?
Varikosel aşağıdaki mekanizmalarla sperm üretimini olumsuz etkiler:
- Isı artışı: Genişlemiş damarlar testis sıcaklığını artırır (sperm üretimi vücut ısısının 2-3°C altında olmalıdır)
- Oksidatif stres: Serbest oksijen radikalleri sperm DNA’sına hasar verir
- Hormonal bozulma: Testosteronun lokal üretimi azalır
- Venöz staz: Toksik metabolitlerin birikmesi
Varikosel Tanısı
- Fizik muayene: Ayakta ve yatarak muayene, Valsalva manevrası ile değerlendirme
- Skrotal Doppler ultrason: Ven çapı ölçümü ve reflü tespiti (altın standart)
- Spermiyogram: Sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi değerlendirilir
- Hormon testleri: FSH, LH, testosteron düzeyleri
Varikosel Tedavisi Ne Zaman Gerekir?
Her varikosel tedavi gerektirmez. Aşağıdaki durumlarda tedavi önerilir:
- Kısırlık sorunu ve anormal spermiyogram bulguları
- Testiste ağrı ve rahatsızlık
- Testis küçülmesi (atrofi) – özellikle adölesan dönemde
- Testosteron düşüklüğü bulguları
Varikosel Ameliyatı: Mikrocerrahi Varikoselektomi
Mikrocerrahi subinguinal varikoselektomi, varikosel tedavisinde sık tercih edilen yöntemlerden biridir. Prof. Dr. Orçun Çelik bu yöntemi İzmir’de uygulamaktadır.
Ameliyat nasıl yapılır:
- Kasık altı bölgesinden 2-3 cm’lik küçük kesi ile girilir
- Cerrahi mikroskop altında genişlemiş venler tek tek bağlanır
- Arter, lenf damarları ve vas deferens korunur
- İşlem süresi: 45-60 dakika
- Lokal veya genel anestezi altında uygulanabilir
Avantajları:
- Mikroskop altında damarların ayrıntılı görülmesi
- Çoğu hastada aynı gün taburculuk planlanabilir
- Günlük aktivitelere dönüş süresi kişiden kişiye değişir
- Arter ve lenf damarlarının güvenli korunması
Ameliyat Sonrası İyileşme
- İlk 24-48 saat: Dinlenme ve buz uygulaması
- 3-5 gün: Ofis işlerine dönüş
- 2-3 hafta: Ağır egzersizden kaçınma
- 3-6 ay: Sperm parametrelerinde iyileşme beklenir
- Gebelik oranları: Ameliyat sonrası doğal gebelik oranı %40-60
Varikosel Tedavisinde Diğer Yöntemler
- Laparoskopik varikoselektomi: Karından girilerek yapılır, bilateral varikoselde tercih edilebilir
- Embolizasyon: Radyolojik girişim ile damar tıkama; uygun hastalarda bir seçenek olabilir
- Açık cerrahi (inguinal/retroperitoneal): Günümüzde daha seyrek tercih edilen yöntem
İzmir’de Varikosel Tedavisi
Prof. Dr. Orçun Çelik, Medicana International İzmir Hastanesi‘nde mikrocerrahi varikoselektomi ameliyatını uygulamaktadır. Kısırlık sorunu yaşayan veya testis ağrısı şikayeti olan hastalar için detaylı değerlendirme ve tedavi planlaması yapılmaktadır.
Konuyla ilgili rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Varikosel kendi kendine geçer mi?
Hayır, varikosel kendiliğinden geçmez. Ancak her varikosel ameliyat gerektirmez.
Varikosel cinsel hayatı etkiler mi?
Doğrudan cinsel fonksiyonu etkilemez ancak testosteron düşüklüğüne yol açarak dolaylı etki yapabilir.
Ameliyat sonrası sperm değerleri ne zaman düzelir?
Sperm parametrelerinde iyileşme genellikle 3-6 ay içinde görülür.
Varikosel kısırlığa neden olur mu?
Varikosel, erkek kısırlığının düzeltilebilir en sık nedenlerinden biridir; testis ısısını artırarak sperm sayısı ve kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Varikosel ameliyatı nasıl yapılır?
Sık tercih edilen yöntemlerden biri, kasıktaki küçük bir kesiden mikroskop altında yapılan mikrocerrahi varikoselektomidir; en uygun yöntem hekim değerlendirmesiyle belirlenir.
Yazar: Prof. Dr. Orçun Çelik
Üroloji profesörü; ürolojik onkoloji ve robotik cerrahi alanlarında çalışmaktadır. Medicana International İzmir Hastanesi Üroloji Bölümü‘nde hasta kabul etmektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize danışınız. Randevu ve iletişim
Bu konuda muayene olmak ister misiniz? Randevu talebinizi 1 dakikada iletin.
Online Randevu Al
