Kronik Prostatit (Kronik Pelvik Ağrı Sendromu): Belirtileri ve Tedavisi
Kısaca: Kronik prostatit, prostat bölgesinden kaynaklandığı düşünülen ağrı ve idrar şikâyetlerinin en az üç aydır sürmesidir. Hastaların çoğunda bakteri saptanmaz ve tablo “kronik pelvik ağrı sendromu” olarak adlandırılır. Tanı muayene, idrar tahlilleri ve gerekirse prostat salgısı incelemesiyle konur; tedavi nedene ve belirtilere göre antibiyotik, ilaç, pelvik taban fizyoterapisi ve yaşam tarzı önerileriyle planlanır.
Son güncelleme: · Tıbbi içerik: Prof. Dr. Orçun Çelik, Üroloji Uzmanı
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Kronik prostatit nedir?
Prostatit, prostat bezinin iltihabı veya prostat bölgesinden kaynaklandığı düşünülen ağrı tablolarına verilen genel addır. Şikâyetler en az üç ay sürüyorsa kronik prostatitten söz edilir. Her yaştaki erkekte görülebilir; özellikle genç ve orta yaşlı erkeklerde ürolojiye başvurunun sık nedenlerinden biridir. Kronik prostatit kanser değildir ve prostat kanserine dönüştüğüne dair bir kanıt yoktur.
Prostatit türleri nelerdir?
Uluslararası kabul gören sınıflamaya göre prostatit dört gruba ayrılır:
| Tür | Özellik | Tedavide temel yaklaşım |
|---|---|---|
| Akut bakteriyel prostatit | Ani başlayan yüksek ateş, titreme, idrar yaparken yanma ve ağrı | Acil değerlendirme ve antibiyotik |
| Kronik bakteriyel prostatit | Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, prostat salgısında bakteri | Kültüre göre uzun süreli antibiyotik |
| Kronik prostatit / kronik pelvik ağrı sendromu | En sık görülen form; ağrı ve idrar şikâyetleri var, bakteri yok | Belirtilere göre çok yönlü tedavi |
| Belirtisiz iltihabi prostatit | Şikâyet yok; başka bir nedenle yapılan incelemede saptanır | Çoğunlukla tedavi gerekmez |
Kronik prostatitin belirtileri nelerdir?
- Makat ile skrotum arasında (perine), kasıkta, alt karında veya belde ağrı ya da baskı hissi
- Testislerde veya peniste ağrı
- Boşalma sırasında ya da sonrasında ağrı
- Sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi, idrar yaparken yanma
- İdrar akımında zayıflama veya mesaneyi tam boşaltamama hissi
- Cinsel isteksizlik, sertleşme sorunu veya erken boşalma
- Uzun süren şikâyetlere bağlı uyku sorunu, gerginlik ve yaşam kalitesinde düşüş
Yüksek ateş ve titremeyle birlikte idrar yapamama veya şiddetli ağrı varsa akut prostatit düşünülmeli ve gecikmeden acil servise başvurulmalıdır.
Kronik prostatit neden olur?
Kronik bakteriyel prostatitte prostata yerleşen bakteriler tekrarlayan enfeksiyonlara yol açar. Çok daha sık görülen kronik pelvik ağrı sendromunda ise tek bir neden yoktur; pelvik taban kaslarında gerginlik, sinir sisteminde ağrının algılanmasındaki değişiklikler, geçirilmiş enfeksiyonlar, stres ve uzun süre oturma gibi etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.
Kronik prostatit nasıl teşhis edilir?
- Ayrıntılı öykü ve şikâyet anketi: Ağrının yeri, süresi, idrar ve cinsel şikâyetler; şiddeti ölçmek için standart semptom anketleri kullanılır.
- Fizik muayene: Karın, genital bölge ve parmakla rektal muayene; pelvik taban kaslarındaki hassasiyet değerlendirilir.
- İdrar tahlili ve kültürü: Enfeksiyon araştırılır.
- Prostat masajı öncesi ve sonrası idrar testi: Bakteriyel prostatitin ayrımında kullanılır.
- Üroflowmetri ve artık idrar ölçümü: İdrar akımı ve mesanenin boşalması değerlendirilir.
- Gerekli hastalarda ek incelemeler: İdrarda kan varsa ya da başka bir hastalıktan şüpheleniliyorsa ultrason, sistoskopi veya PSA testi gibi tetkikler istenebilir. Prostatitin PSA’yı geçici olarak yükseltebileceği unutulmamalıdır.
Kronik prostatit nasıl tedavi edilir?
Tedavi, prostatitin türüne ve hastada öne çıkan şikâyetlere göre kişiye özel planlanır. Kronik pelvik ağrı sendromunda tek bir ilaçla sonuç almak çoğu zaman mümkün olmadığından, farklı yöntemlerin birlikte kullanıldığı çok yönlü bir yaklaşım benimsenir.
- Antibiyotik: Kronik bakteriyel prostatitte, kültür sonucuna göre seçilen antibiyotik genellikle birkaç hafta süreyle kullanılır. Enfeksiyon kanıtı yoksa uzun süreli antibiyotik kullanımı genellikle önerilmez.
- Alfa-blokerler: İdrar akımındaki zorlanma ve sık idrara çıkma gibi şikâyetleri hafifletebilir.
- Ağrı ve iltihap giderici ilaçlar: Kısa süreli kullanımda ağrının azaltılmasına yardımcı olabilir.
- Pelvik taban fizyoterapisi: Gergin pelvik kasların gevşetilmesine yönelik egzersiz ve manuel terapi, ağrının belirgin olduğu hastalarda önemli bir seçenektir.
- Psikolojik destek: Uzun süren ağrının yarattığı kaygı ve stresle baş etmek için bilişsel davranışçı yaklaşımlar yararlı olabilir.
- Yaşam tarzı önerileri: Uzun süre oturmaya ara vermek, bisiklet gibi perineye baskı yapan aktiviteleri azaltmak, düzenli egzersiz, yeterli sıvı alımı; alkol, kafein ve acılı yiyeceklerin şikâyetleri artırıp artırmadığını gözlemlemek.
Kronik prostatit geçer mi?
Kronik bakteriyel prostatit uygun antibiyotik tedavisiyle çoğu hastada kontrol altına alınır; ancak tekrarlayabilir. Kronik pelvik ağrı sendromunun seyri dalgalı olabilir; şikâyetler zaman içinde azalıp artabilir. Çok yönlü tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle hastaların önemli bir kısmında belirtiler belirgin şekilde hafifler ve yaşam kalitesi düzelir. Sabırlı ve düzenli takip, tedavinin başarısında önemlidir.
İzmir’de kronik prostatit tanı ve tedavisi
Prof. Dr. Orçun Çelik, Konak’taki Medicana International İzmir Hastanesi‘nde kronik prostatit ve pelvik ağrı şikâyetlerinin değerlendirilmesini; enfeksiyon, idrar akımı ve diğer olası nedenlerin ayrıntılı incelenmesiyle birlikte yürütmektedir. Tedavi planı, gerektiğinde fizyoterapi ve psikolojik destekle birlikte kişiye özel oluşturulur.
Konuyla ilgili rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Kronik prostatit bulaşıcı mıdır?
Kronik pelvik ağrı sendromu bulaşıcı değildir. Bakteriyel prostatitte etken bakteri ve cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyonlar ayrıca değerlendirilir; gerekirse partnerin de muayene edilmesi önerilebilir.
Kronik prostatit prostat kanserine yol açar mı?
Kronik prostatitin prostat kanserine dönüştüğünü gösteren bir kanıt yoktur. Ancak prostatit PSA değerini geçici olarak yükseltebileceği için PSA sonuçları hekim tarafından birlikte yorumlanmalıdır.
Kronik prostatit kısırlık yapar mı?
Bakteriyel prostatitte bazı hastalarda meni kalitesi etkilenebilir. Çocuk sahibi olmayı planlayan hastalarda gerektiğinde meni analizi yapılır.
Kronik prostatitte antibiyotik her zaman gerekli mi?
Hayır. Antibiyotik, bakteri saptanan veya enfeksiyon kanıtı bulunan hastalarda kullanılır. Kronik pelvik ağrı sendromunda tedavi daha çok ağrı, idrar şikâyetleri ve pelvik kaslara yönelik olarak planlanır.
Kronik prostatit cinsel hayatı etkiler mi?
Boşalma sırasında ağrı, cinsel isteksizlik, sertleşme sorunu veya erken boşalma görülebilir. Bu şikâyetler de tedavi planına dahil edilir ve çoğu zaman tedaviyle birlikte düzelir.
Hangi durumda acil başvurmalıyım?
Yüksek ateş, titreme, idrar yapamama veya şiddetli ağrı akut prostatiti düşündürür; bu durumda beklemeden acil servise başvurulmalıdır.
Kaynaklar
Yazar: Prof. Dr. Orçun Çelik
Üroloji profesörü; ürolojik onkoloji ve robotik cerrahi alanlarında çalışmaktadır. Medicana International İzmir Hastanesi Üroloji Bölümü‘nde hasta kabul etmektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize danışınız. Randevu ve iletişim
Bu konuda muayene olmak ister misiniz? Randevu talebinizi 1 dakikada iletin.
Online Randevu Al
